Xây dựng Kế hoạch Ứng phó Sự cố Tràn dầu cấp cơ sở – Những lỗi doanh nghiệp thường mắc

Kế hoạch ƯPSCTD – Không chỉ là một yêu cầu hồ sơ

Theo Quyết định 12/2021/QĐ-TTg, Kế hoạch Ứng phó Sự cố Tràn dầu (KHUPSCTD) là tài liệu bắt buộc đối với các cơ sở, doanh nghiệp có nguy cơ xảy ra tràn dầu. Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, nhiều kế hoạch được xây dựng chủ yếu nhằm đáp ứng yêu cầu thẩm định, trong khi khả năng triển khai thực tế còn nhiều hạn chế.

Việc xây dựng kế hoạch mang tính hình thức không chỉ làm tăng nguy cơ bị yêu cầu chỉnh sửa hồ sơ, mà còn khiến doanh nghiệp lúng túng khi sự cố thực sự xảy ra.

Lỗi 1: Sao chép mẫu kế hoạch nhưng không gắn với thực tế cơ sở

Một trong những lỗi phổ biến nhất là sử dụng các mẫu kế hoạch có sẵn và chỉnh sửa rất ít thông tin đặc thù của cơ sở.

Biểu hiện thường gặp:

• Mô tả chung chung về vị trí, điều kiện tự nhiên
• Kịch bản tràn dầu không phản ánh đúng loại dầu và quy trình vận hành
• Thiết bị, nhân lực được liệt kê nhưng không rõ vị trí, khả năng triển khai

Kế hoạch kiểu này có thể “đủ form”, nhưng khó thuyết phục khi thẩm định và gần như không thể sử dụng hiệu quả trong thực tế.

Lỗi 2: Đánh giá chưa đúng mức độ rủi ro và kịch bản tràn dầu

Nhiều kế hoạch chỉ xây dựng một kịch bản tràn dầu duy nhất, hoặc đánh giá mức độ rủi ro thấp hơn thực tế để giảm yêu cầu về thiết bị và nguồn lực.

Hệ quả là:

• Kế hoạch không chứng minh được khả năng ứng phó đến mức độ nào
• Thiết bị và lực lượng được bố trí không tương ứng với rủi ro
• Dễ bị yêu cầu điều chỉnh khi cơ quan thẩm định xem xét kỹ

Việc đánh giá đúng rủi ro không làm “nặng” kế hoạch, mà giúp xây dựng phương án phù hợp và khả thi hơn.

Lỗi 3: Thiết bị có trong danh sách nhưng không chứng minh được khả năng triển khai

Một lỗi rất thường gặp là:

• Danh mục thiết bị được liệt kê đầy đủ
• Nhưng không có mô tả cụ thể về vị trí lưu trữ, thời gian huy động, nhân lực vận hành

Theo Quyết định 12/2021, yêu cầu không chỉ là “có thiết bị”, mà là có khả năng triển khai trong thời gian quy định (02 giờ hoặc 24 giờ tùy mức sự cố).

Nếu không chứng minh được điều này, kế hoạch dễ bị đánh giá là thiếu tính khả thi.

Lỗi 4: Tách rời kế hoạch với công tác tập huấn và diễn tập

Nhiều doanh nghiệp xây dựng kế hoạch nhưng:

• Không tổ chức tập huấn định kỳ
• Không diễn tập hoặc diễn tập mang tính hình thức
• Nhân sự được liệt kê trong kế hoạch không nắm rõ vai trò của mình

Trong khi đó, pháp luật yêu cầu rõ:

• Huấn luyện, tập huấn hằng năm
• Diễn tập ít nhất một lần mỗi năm

Kế hoạch chỉ thực sự có giá trị khi được kiểm chứng thông qua diễn tập và cập nhật sau diễn tập.

Lỗi 5: Không cập nhật kế hoạch khi có thay đổi lớn

Theo quy định, khi có những thay đổi làm tăng quy mô rủi ro (mở rộng công suất, thay đổi loại dầu, thay đổi vị trí hoạt động…), doanh nghiệp bắt buộc phải lập lại hoặc điều chỉnh kế hoạch.

Tuy nhiên, trên thực tế:

• Kế hoạch được phê duyệt một lần rồi “để đó”
• Không cập nhật theo tình hình vận hành mới
• Dẫn đến kế hoạch không còn phù hợp với thực tế

Điều này tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn khi xảy ra sự cố.

Vì sao doanh nghiệp thường mắc các lỗi trên?

Các lỗi nêu trên thường xuất phát từ:

• Thiếu kinh nghiệm thực tế trong ứng phó tràn dầu
• Chưa hiểu đầy đủ tinh thần của Quyết định 12/2021
• Xem kế hoạch chủ yếu là thủ tục hành chính
• Thiếu sự hỗ trợ từ đơn vị tư vấn chuyên môn

Trong khi đó, KHUPSCTD là tài liệu vừa mang tính pháp lý, vừa mang tính kỹ thuật – vận hành, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể.

Giải pháp tiếp cận hiệu quả khi xây dựng KHUPSCTD

Để tránh các lỗi phổ biến, doanh nghiệp nên:

• Đánh giá rủi ro và kịch bản tràn dầu dựa trên điều kiện thực tế
• Gắn kết chặt chẽ giữa kịch bản – thiết bị – nhân lực – thời gian triển khai
• Kết hợp xây dựng kế hoạch với tập huấn và diễn tập thực tế
• Định kỳ rà soát, cập nhật kế hoạch theo thay đổi hoạt động

Việc này giúp kế hoạch không chỉ “được phê duyệt”, mà còn sử dụng được khi cần thiết.

Kinh nghiệm hỗ trợ từ PnD Envirotech

Trong quá trình đồng hành cùng doanh nghiệp và cơ quan quản lý, PnD Envirotech đã tham gia xây dựng, rà soát và hoàn thiện nhiều Kế hoạch ƯPSCTD cấp cơ sở, cũng như kế hoạch cấp tỉnh.

Các hoạt động hỗ trợ bao gồm:

• Tư vấn đánh giá rủi ro và xây dựng kịch bản tràn dầu phù hợp
• Hoàn thiện KHUPSCTD theo đúng Quyết định 12/2021
• Kết hợp tập huấn, diễn tập và hướng dẫn triển khai thực tế
• Hỗ trợ rà soát, cập nhật kế hoạch khi có thay đổi hoạt động

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó.

Kết luận

Xây dựng Kế hoạch Ứng phó Sự cố Tràn dầu cấp cơ sở không nên chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện một bộ hồ sơ. Một kế hoạch hiệu quả là kế hoạch phản ánh đúng thực tế, có khả năng triển khai và được kiểm chứng thông qua huấn luyện, diễn tập định kỳ.

Ghi chú cho đơn vị quan tâm: Các doanh nghiệp đang xây dựng mới hoặc rà soát Kế hoạch Ứng phó Sự cố Tràn dầu cấp cơ sở, hoặc gặp khó khăn trong quá trình thẩm định, điều chỉnh kế hoạch, có thể liên hệ PnD Envirotech để được tư vấn và hỗ trợ chuyên môn.

📧 Email liên hệ: pnd@envirotech.vn